Anatomie - Muskeln

obere Extremitäten

obere Extremitäten


R. D.
Diese Lernkarten vertiefen die Anatomie der Hand- und Unterarmmuskulatur sowie des Schultergürtels mit Fokus auf Ursprung, Ansatz, Funktion und Innervation einzelner Muskeln wie Thenar-, Hypothenar- und Fingerbeuger. Sie eignen sich besonders für Auszubildende in medizinischen Berufen, die präzise Kenntnisse über Muskelansätze, Bewegungsfunktionen und Nervenversorgung benötigen.
Karten
46
Lernende
15
Sprache
Deutsch
Kategorie
Medizin
Stufe
Berufslehre
Erstellt / Aktualisiert
19.03.2014 / 14.08.2026

Lernkarten

m. pectoralis minor

U: knöcherner Teil der 2-5 Rippe

 

A: processus coracoideus

 

F: Schultergürtel: protraktion (heran ziehen der scapula an den

    Thorax), IR scapula, depression; bei Umkehr von punctum fixum 

     und punctum mobile: Atemhilfsmuskel

 

I: n. thoracalis anterior

m. trapezius - pars transversa

U: processus spinosi 1-4 BWK

 

A: acromion

 

F: Schultergürtel: retraktion

 

I: n. accesorius

m. trapezius - pars ascendens

U: processus spinosi BWK 5-12

 

A: spina scapula

 

F: Schultergürtel: depression

 

I: n. accesorius

m. trapezius - pars descendens

U: processus spinosi HWK 1-7, septum nuchae, protuberatia

     occipitalis externa

 

A: extremitas acromialis (clavicula)

 

F:Schultergürtel: elevation; bei Umkehr punctum fixum punctum

   mobile: Rotation des Kopf zur Gegenseite, lateral Flex vom Kopf 

   zur selben Seite

 

I: n. accesorius

m. serratus anterior

U: 1-9 Rippe (oder auch 1-8 Rippe)

 

A: pars superior - angulus superior scapulae

    pars intermedia - margo medialis scapulae

    pars inferior - angulus inferior scapulae

 

F: nach vorne ziehen der scapula -> wichtigster Hilfsmuskel für das

    Heben des Arms im GHG über die horizontale hinaus; bei 

    Umkehr puncum fixum und punctum mobiel: Atemhilfsmuskel

 

I: n. thoracalis longus

m. subclavius

U: Knorpelknochengrenze der 1. Rippe  

 

A: Unterfläche der extremitas acromialis  

 

F: zieht clavicula an das sternum -> Gelenksicher imsc-Gelenk; bei

   Umkehr punctum fixum und punctum mobile: Atemhilfsmuskel  

 

I: n. subclavius

m. rhomboideus minor et major

U: a) minor: HWK 6+7

     b) major: processus BWK 1-4

 

A: margo medialis scapulae

 

F: ziehen die scapula zur WS hin (medial + cranial), retraktion

 

I: n. dorsalis scapulae

m. sternocleidomastoideus 

(Brustbein-Schlüsselbein-Warzengriffelfortsatz Muskel)

U: Sternum, extremitas sternalis

 

A: processus mastoideus, linea nuchae superior

 

F: bei einseitiger Innervation: Rotation zur Gegenseite, lateral Flex

    zur gleichen Seite (Kopf); bei beidseitiger Innervation: Ex in den 

    oberen Kopfgelenken + nach vorne schieben des Kopf

 

I: n. accessorius

m. subscapularis

U: fossa subscapulare

 

A: tuberculum minus, crista tuberculi minus

 

F: GHG: IR

 

I: n. subscapularis

m. levator scapulae

U: hintere Höcker der Querfortsätze von HWK 1-4

 

A: angulus superior scapulae

 

F: Schultergürtel: elevation, IR der scapula, Synergist bei der

    Rückführung des elevierten Arms; bei Umkehr punctum fixum

    und punctum mobile: Rotation und lateral Flex vom Kopf zum

    levator

 

I: n. thoracalis longus

m. latissimus dorsi

(Flächenmäßig der größte Muskel)

U: pars vertebralis - processus spinosii der BWK 7-12 und aller  

                                 LWK + Sacrum

    pars scapularis - angulus inferior scapulae

    pars costalis - 8-12 Rippe (die 4 unteren)

    pars iliaca - crista iliaca bis ISG und fascia thorako lumbalis

 

A: crista tuberculis minoris humeri

 

F: GHG: IR, Retroversion (Ex), Add, bei Umkehr punctum fixum 

    und punctum mobile: hebt den Körper; stabilisiert den Rumpf,

    bildet durch Überkreuzung der Fasern die hintere Achselfalte

 

I: n. thoracodorsalis

m. pectoralis major

U: pars sternocostalis - Außenseite sternum, 1.-5./6. Rippenknorpel

     pars clavicularis - vorder Fläche der extremitas sternalis

     pars abdominalis - vorderes Blatt der rectus Scheide (= vagina 

                                    m. recti abdomini)

 

A: crista tuberculi majoris humeri, wobei sich die einzelnen Fasern

    überkreuzen

 

F: GHG: IR, Add, horizontale Add, protraktion, anteversion, bildet

    durch überkreuzen der Fasern die vordere Achselfalte; bei

    Umkehr punctum fixum und punctum mobile: Atemhilfsmuskel

 

I: n. thoracalis ventralis

m. teres major

(ähnlich wie m. latissimus pars scapularis)

U: angulus inferior scapulae

 

A: crista tuberculi minoris humeri

 

F: GHG: Add, IR, retroversion

 

I: n. thoracodorsalis

m. deltoideus

(ist ein viel arbeiter, atrophiert schnell, ist maßgeblich für die Form im Schultergelenk verantwortlich)

U: pars clavicularis - extremitas acromialis

    pars acromialis - acromion

    pars spinalis - spina scapula

 

A: tuberositas deltoides

 

F: GHG: Flex/Ex, Add/Abd, IR/AR, horizontale Add/Abd,

    Stabilisation des caput humeri

 

I: n. axillaris

m. teres minor

U: margo lateralis scapulae ca. im mittleren Abschnitt

 

A: tuberculum majus humeri (zum unteren Abschnitt)

 

F: GHG: AR, Add, Zentrierung des caput humeri

 

I: n. axillaris

m. infraspinatus

U: fossa infraspinata scapulae

 

A: tuberculum majus humeri

 

F: GHG: AR, obere Anteile: Abd, untere Anteile: Add, Zentrierung

 

I: n. suprascapularis

m. supraspinatus

U: fossa supraspinata scapulae

 

A: tuberculum majus humeri

 

F: GHG: Abd, AR, Zentrierung von caput humeri, Kapselspanner

 

I: n. suprascapularis

Bänder des Schultergürtels

  • lig. interclaviculare - hält beide claviceln zusammen
  • lig. sternoclaviculare anterior et posterior - verstärken die Gelenkkapsel, vordere hemmt die retraktion, die hintere die protraktion
  • lig. costoclaviculare - Fixierung + Stabilisierung im vorderen Bereich, unterstützt die EA (bei umkehr punctum fixum...)
  • lig. coracoaacromiale - bildet das fornix humeri -> verhindert luxatuin nach oben (ist besonders, da es zwischen acromion und processus coracoideus liegt und kein Gelenk überzieht)
  • lig. coraco-claviculare - hat 2 Phaserzüge: lig. conoideum und lig. trapezoideum -> fixieren die clacicula
  • lig. acromio-claviculare caudale und craniale

m. brachialis

U: ventral am Humerusschaft

 

A: tuberositas ulnae

 

F: Ellbogen: Flex

 

I: n. musculo-cutaneus

m. biceps brachii

U: caput longum: tuberculum supraglenoidale scapulae

     caput breve: processus coracoideus

 

A: tuberositas radii, lacertus fibrosus

 

F: Ellbogen: Flex; radio-ulnar-Gelenk: supination; GHG: Abd, IR,

    anteversion -> caput longum; Add, IR (leicht), Flex -> caput

    breve; Zentrierung vom caput humeri im GHG

 

I: n. musculus cutaneus

m. triceps brachii

U: caput longum: tuberculum infraglenoidale scapulae

    caput mediale und laterale: hintere humerus Fläche

 

A: olecranon ulnae

 

F: Ellbogen: Ex; GHG: Ex, Add

 

I: n. radialis

m. brachiradialis

U: seitliche Kante des humerus oberhalb des condylus lateralis

 

A: processus styloideus radii

 

F: Ellbogen: Flex; bringt den UA aus pro-/supination in

    Mittelstellung

 

I: n. radialis

m. extensor carpi ulnaris

U: epicondylus lateralis humeri, margo posterior ulnae

 

A: Basis der ulnaren Seite des os metacarpale V

 

F: Hand: dorsal Ex, ulnare Abd

 

I: n. radialis

m. extensor carpi radialis brevis

U: caput commune epicondylus lateralis humeri

 

A: Basis os metacarpale III

 

F: Hand: dorsal Ex, bringt die Hand aus ulnar Abd in Mittelstellung

    und radial Abd; Ellbogen: FLex

 

I: n. radialis

m. extensor carpi radialis longus

U: laterale Kante des humerus

 

A: Basis os metacarpale II

 

F: Hand: dorsal Ex, radial Abd; UA: pronation; Ellbogen: Flex

 

I: n. radialis

m. extensor digitorum (commonis)

U: epicondylus lateralis

 

A: dorsalaponeurose der II-V Finger in Grund-, Mittel- und

     Endphalange

 

F: Finger II-V: Ex, spreizen; Hand: dorsal Ex, ulnar Abd

 

I: n. radialis

m. extensor digiti minimi

(dieser Muskel kann auch fehlen, er ist eine laterale Abspaltung des m. extensor digitorum)

U: epicondylus lateralis

 

A: dorsalaponeurose des V Fingers ind Grund-, Mittel- und

     Endphalagen

 

F: Finger V: Ex, abspreizen; Hand: dorsal Ex

 

I: n. radialis

m. supinator

U: proximaler Teil der ulna, epicondylus lateralis huhmeri

 

A: tuberositas radii

 

F: supination

 

I: n. radialis

m. pronator teres

U: epicondylus medialis, processus coronoideus ulnae

 

A: facies lateralis radii

 

F: UA: pronation; Ellbogen: Flex

 

I: n. medianus

m. pronator quadratus

U: distales Viertel der palmar Fläche der ulna, Vorderfläche ulna

 

A: distales Viertel der palmar Fläche des radius

 

F: UA: pronation, Gelenksicherung im distalen radioulnar Gelenk

 

I: n. medianus

m. flexor carpi ulnaris

U: caput humerale: epicondylus medialis humeri

    caput ulnare: Olecranon, oberen 2/3 der margo posterior ulnae

 

A: os pisiforme, os hamatum, Basis os metacarpale V

 

F: Hand: palmar FLex, ulanr Abd

 

I: n. ulnaris

m. flexor carpi radialis

U: epicondylus medialis humeri

 

A: Basis os metacarpale II+III

 

F: Hand: palmar Flex, radial Abd; UA: pronation; Ellbogen: Flex

 

I: n. medianus

m. flexor digitorum superfiscialis

U: caput humerale: epicondylus medialis humeri

    caput ulnare: processus coronoideus ulnae

    caput radiale: Vorderfläche des radius

 

A: Basis des Mittelgliedes von Finger II-V

 

F: Finger II-V: Flex in Grund-, Mittel- und Endgelenk; Hand: palmar/

    volar Flex; Ellbogen: Flex

 

I: n. medianus

m. flexor digitorum profundus

U: Vorderfläche der ulna, membrana interossea antebrachii

 

A: Basis der Endphalangen der digiti II-V

 

F: Finger II-V: Flex in Grund-, Mitel- und Endgelenk; Hand: palmar

    Flex

 

I: II+III - n. medianus, IV+V - n. ulnaris

m palmaris longus

U: epicondylus medialis humeri, membrana interossea antebrachii

 

A: einstrahlend in die palmaraponeurosr

 

F: Hand: palmar Flex, spannt die palmaraponeurose

 

I: n. medianus

m. abductor pollicis longus

U: mittleres Drittel der dorsal Seite von radius und ulna, membrana

    interossea antebrachii

 

A: Basis radiale Seite des os metacarpale I

 

F: Daumensattelgelenk: Abd, Reposition

 

I: n. radialis

m. abductor pollicis brevis

U: retinaculum flexorum, os scaphoideum

 

A: radiales Sesambein, Basis der Grundphalanx

 

F: Daumensattelgelenk: Abd, Opposition

 

I: n. medianus

m. extensor pollicis longus

U: mittlerer Teil der ulna, membrana interossea antebrachii

 

A: Basis der Endphalanx I (dorsal Seite)

 

F: Daumengrund- und Endgelenk: Ex; Daumensattelgelenk: Add,

    Reposition

 

I: n. radialis

m. extensor pollicis brevis

U: distale dorsale Seite des radius, membrana interossea

     antebrachii

 

A: Basis dorsale Seite der Grundphalanx I

 

F: Daumensattelgelnk: Repositio; DAumengrundgelenk: Ex

 

I: n. radialis

m. opponens pollicis

U: retinaculum flexorum, tuberculum ossis trapezii

 

A: radiale Seite des os metacarpale I

 

F: Daumensattelgelenk: opposition, Add

 

I: n. medianus

Lernen