Anatomie


M. H.
Diese Karteikarten bieten eine umfassende Übersicht über die Anatomie des Bewegungsapparates auf Berufslehrniveau. Sie konzentrieren sich auf die Muskulatur von Unterschenkel, Hüfte, Oberschenkel, Rumpf, Rücken und Oberarm, sowie auf das Kniegelenk. Die Lernkarten detaillieren Ursprung, Ansatz, Funktion und Innervation verschiedener Muskeln und Strukturen wie der M. Tibialis anterior, M. Fibularis longus, M. Iliopsoas und M. Bizeps brachii. Sie eignen sich besonders für Medizinstudenten und Berufslehrlinge, die sich auf Prüfungen oder praktische Anwendungen im Bereich der Anatomie vorbereiten.
Karten
14
Lernende
5
Sprache
Deutsch
Kategorie
Medizin
Stufe
Berufslehre
Erstellt / Aktualisiert
23.08.2024 / 25.08.2024

Lernkarten

Schultergelenk (Art. Humeri)

Gelenkpartner: Humerus

  • Caput humeri
  • Collum anatomicum und chirurgicum 
  • Tuberculum majus und minus
  • Sulcus intertubercularis zwischen Crista Tuberculum majoris und minoris

und Scapula

  • Cavitas glenoidalis
  • Tuberculum supraglenoidale und infraglenoidale (Vorsprung an Gelenklippe) 
  • Labrum glenoidale (Gelenklippe)
  • Acromion
  • Proc. Coracoideus (Fornix humeri ist engstelle, bei cranialisierumg des Humerus kommt es zu mechanischer Abnutzung der Sehnen- Impingement)

Gelenkflächen: Caput humeri und Cavitas glenoidalis (passen schlecht zusammen, deshalb Rotatorenmanschette)

Gelenktyp: Kugelgelenk (3 Freiheitsgrade, 6 Bewegungsrichtungen) schlaffe, weite Kapsel

weichteilgeführt, viel größeres Bewegungsausmaß als HG

Elevation bis 90 grad, an dann setzt Schultergürtel mit ein, vollständig nur unter Eimbeziehung der WS

Bänder: - Lig. Coracohumerale

-Lig. Glenohumeralia (superior, mediale, inferior)

- Lig. Coracoacromiale (Schulterdach) 

- Lig. Coracoclaviculare

Alle ventral!

Hilfseinrichtungen: -Fornix humeri (Schulterdach, Luxationsschutz) 

- Recessus axillaris (Bewegungserweiterung abspreizbewegungen, kann verkleben)
- Labrum glenoidale (Gelenklippe aus Knorpel) 
- Schleimbeutel

 

Hüftgelenk (Art. Coxae)

Gelenkpartner: Femur

  • Caput femoris mit Fovea capitis (Gefäßversorgung)
  • Collum femoris (CCD Winkel Abweichung) 
  • Trochanter Major 
  • Trochanter minor
  • Linea intertrochanterica
  • Crista intertrochanterica 
  • Linea pectinea
  • Tuberositas glutea 

und Os coxae 

  • Acetabulum (Os ischios, Os pubis, Os ilii)
  • Fascies lunata (unten offen) 
  • Labrum acetabuli (aus Faserknorpel) 

Gelenktyp: Kugelgelenk (3 Freiheitsgrade, bandgeführt, viel mehr Fokus auf Stabilität)

Bänder: - Lig. Ischiofemorale

- Lig. Pubofemorale

- Lig. Iliofemorale (Gelenkschraube, im Sitz locker, im Stand fest)

-Lig. Capitis femoris (enthält Gefäße, bei Riss Versorgung des Knorpels des Femurkopfes geschädigt)

- Lig. Transversum acetabuli (Schließt das Acetabulum) 

- Zona orbicularis (in Gelenkkapsel eingewoben, hält Kopf in Pfanne)

 

 

Kniegelenk (Art. Genus)

Gelenkpartner: Femur

  • Femurkondylen
  • Epicondylen
  • Fossa intercondylaris
  • Fascies patellaris

Tibia

  • Eminentia intercondylaris
  • Area intercondylaris Posterior/anterior
  • Tuberositats tibiae
  • Tibiacondylen

Patella

  • Basis patellae
  • Apex patellae
  • Fascies Art. Patellae

Gelenktyp: Schaniergelenk (2. Freiheitsgrad nur in Flex), komplizierter Kapselverlauf, bildet cranial Recessus suprapatellaris, einklemmen muss verhindert werden

Bänder: - Lig. Collaterale tibiale und fibulare

- Lig. Cruciatum anterior und posterior (hinteres reißt leichter, blockt Aro)

- Lig. Patellae (Sesambein umschlossen von Sehne)

Hilfseinrichtungen: 

Menisken aus Faserknorpel, mondförmig, vergrößert Gelenkfläche, Puffern Druck, unterstützen Führung des Gelenks, innenmeniskus verwachsen mit Gelenkkapsel 

 

Ellenbogengelenk (Art. Cubiti)

Gelenkpartner: Humerus 

  • Condylus humeri (Capitulum und Trochlea humeri)
  • Epicondylen
  • Sulcus nerviulnaris
  • Fossa olecrani
  • Fossa coronoidea 
  • Crista supraconylaris med/lat

Radius

  • Fovea Art.
  • Caput radii (Circumferentia articularis)
  • Collum radii
  • Tuberositas radii

Ulnar

  • Incisura trochlearis 
  • Olecranon 
  • Incisura radialis 
  • Proc. Coronoideus 
  • Tuberositas ulnae

Gelenktyp: 3 Gelenke: Art. Humeroradialis= Schaniergelenk (Form eher Kugelgelenk) Art, humeroulnaris= Schaniergelenk (Richtung durch Trochlea humeri bestimmt), Art. Radioulnaris Drehgelenk

dünne schlaffe Kapsel, mit freien Epicondylen 

2 Freiheitsgrade (Flex/Ext, Supi/Pro) 

Bänder: Lig. Collaterale ulnare (Anterior - Epicondylus, Transversa- Olecranon, posterior- epi zu Olecranon)

Lig. Collaterale radiale (mit ulnare fächerförmig, in jeder Stellung Halt)

Lig. Anulare radii sichert radioulnargelenk 

Hilfseinrichtungen: m. Brachialis und anconeus als Kapslespanner um vor einklemmen zu schützen

Handgelenk (Art. Radio carpalis, Art. Medio carpalis)

 

Gelenkpartner: Art. Radiocarpalis:  Eigelenk (Ext/ Flex, Ulnarduktion/ Radialduktion)

Radius

  • Fascies Art. Carpalis
  • Proc. Styloideus radii 

Discus articularis

  • Knorpel und Bindegewebe, verbindet Ulna mit proximalen HWK
  • os lunatum, Os scaphoideum und Os triquetrum 

Art. Mediocarpalis: Schaniergelenk 

  • Os trapezium, os trapezoideum, Os capitum, Os hamatum 
  • Os scaphoideum, Os lunatum, Os triquetrum

Besonderheiten:

  • Os pisiforme Sesambein in m. Flexor Capri ulnaris Sehne 
  • Knochen straff miteinander verbunden bilden zum Gelenk dorsal konvexe und palmar konkave Wölbung, die zusammen mit dem Rectinaculum flexorum (Verstärkung der Unterarmfaszie) den Carpaltunnel bildet 
  • Das Rectinaculum flexorum bildet mehrere Scheidewände die die Sehnenfächer formen, während das rectinac Extensorum dies auf der dorsale Seite tut, somit werden die Sehnen bei Bewegungen gut fixiert
  • kaum Amphiarthrosen (mehr Beweglichkeit)
  • Dorsalext: Art mediocarpalis, palmarflex: Art. Radio carpalis, viel mehr Beweglichkeit als im Fuß
  • Thenar: Muskelwulst an der Daumenseitigen Handfläche, ermöglicht besondere Beweglichkeit des Daumens, Oppositionsbewegung
  • Hypothenar: Muskelwulst Ulnarseite Handfläche 
  • Ligg. Intercarpalia Palmmarks Fächerförmig 

Art. Carpometacarpalis pollicis 

Sattelgelenk (Oppositions- und Repositionsbewegungen, Abd, Add)

Zirkumduktion möglich

Sprunggelenke Art. Talocruralis OSG, Art. Subtalaris und talocalcaneonaviculare USG

Gelenkpartner: OSG: Distale Tibia und Malleolus mediale

  • Fascies Art. Interior 
  • Fascies Art. Malleoli med. 
  • Sulcus malleolaris (Gleitrinne m. Tibialis Posterior)

Malleolus lateralis

  • Fascies Art. Malleoli lat.
  • Fossa Malleoli lat.

Trochlea tali 

  • Fascies superior 
  • Fascies malleolaris lat/med 

USG: zwei Kammern

1= zwischen Talus und Calcaneus 

2= zwischen Talus, Calcaneus und Os naviculare

Gelenktyp: Schaniergelenk OSG, Zapfengelenk USG

Bänder: OSG:

Außen= Lig. Talofibulare anterius/ posterius 

Lig. Calcaneofibulare

Innen= Lig. Deltoideum mit Pars tiobiotalaris anterior/ posterior, Pars tibionavicularis und Pats tibiocalcanea 

Syndesmosenbänder= Lig. Tibiofibularis anterius/ posterius

USG:

Lig. Plantage longum (Tuber calcanei bis Metatarsalia, Längsgewölbe)

Lig. Calcaneonaviculare plantare (Pfannenband, verhindert Absinken des Talus)

Schultergürtelmuskulatur

M. Trapezius 

  • Ursprung: Os occipitale, spinosi c1-th12
  • Ansatz: Clavicula, Acromion, spina scapulae
  • Funktion: Scapula Bewegungen, Kopfneigung Unilat., kopfdrehung contralat.
  • Innervation: Plexus cervicalis, n. Accessorius 

m. Sternocleidomastoideus 

  • U: Sternum und c!avicula
  • A: Proc. Mastoideus
  • F: Kopfdrehung und Neigung, Extension HWS
  • I: n. Accessorius, Plexus cervicalis

M. Serratus anterior 

  • U: 1.-9. costae 
  • A: Angulus superior, Margo medialis, Angulus inferior
  • F: Scapula vorne, außen, ermöglicht anheben des Armes um 90 grad
  • I: n. Thoracicus longus c5-7

m. Pectoralis Minor 

  • U: 3.-5. costae 
  • A: Proc. Coracoideus
  • F: Zieht Schultergürtel nach ventral 
  • I: nn. Pectorales 

m. Levator scapulae

  • U: Procc. Transversi C1-4
  • A: Angulus superior 
  • F: zieht Scapula nach cranial, HWS latflex
  • I: n. Dorsalis scapulae

mm. Rhomboidei Minor/major 

  • U: Proc. Spinosi C6, 7 / Proc. Spinosi Th1-4
  • A: Margo medialis 
  • F: Acapula cranial, Fixierung
  • I: n. Dorsalis scapulae 

Schultergelenksmuskulatur

m. Supraspinatus

  • U: Fossa supraspinata
  • A: Tuberculum majus
  • F: Abd
  • I: n. Suprascapularis

M. Infraspinatus

  • U: Fossa infraspinata
  • A: Tuberculum majus
  • F: Aro
  • I: n. Suprascapularis 

m. Subscapularis

  • U: Fossa subscapularis 
  • A: Tuberculum minus 
  • F: Iro
  • I: n. Subscapularis 

M. Teres Minor 

  • U: Margo lat. 
  • A: Tuberculum majus
  • F: Aro, schwache Abd
  • I: n. Axillaris 

m. Deltoideus 

  • U: Clavicula, Acromion, Spina scapulae
  • A: Tuberositas deltoidea
  • F: Alles
  • I: n. Axillaris

m. Latissimus dorsi 

  • U: Proc. Spinosi Th 7- L5, Os Sacrum, Crista Iliaca, costae 9-12, angulus inferior
  • A: Crista tuberculi minoris 
  • F: Retroversion, Add, Iro
  • I: n. Thoracodorsalis

m. Teres major 

  • U: Angulus inferior
  • A: Crista tuberculi minoris
  • F: Retroversion, Adduktion, Iro
  • I: n. Thoracodorsalis 

m. Pectoralis Major 

  • U: Clavicula, Sternum, 2.-7. Rippenknorpel, Rektusscheide
  • A: Crista tuberculi majoris 
  • F: Add, Iro, Anteversion 
  • I: n. Pectorales 

 

Oberarmmuskulatur

M. Bizeps brachii 

  • U: Tuberculum supraglenoidale, Proc. Coracoideus 
  • A: Tuberositas radii 
  • F: Flex, Supi, Anteversion 
  • I: n. Muculocutaneus 

M. Brachialis 

  • U: ventraler, distaler Humerus 
  • A: Tuberositas ulnae 
  • F: Flex
  • I: n. Musculocutaneus 

m. Trizeps brachii 

  • U: Tuberculum infraglenoidale, dorsale Humerus 
  • A: Olecranon 
  • F: Ext, Retroversion, Add
  • I: n. Radialis 

 

Autochthone Rückenmuskulatur Teil 1

Sacrospinales System 

m. Iliocostalis 

  • U: Os Sacrum, Crista Iliaca, Fascia thoracolumbalis, 3.-12. Rippe 
  • A: Proc. Costales LWS, 1.-12. Rippe, Proc. Transversi c4-6 
  • F: Ext, latflex 

M. Longissimus 

  • U: Os Sacrum, Proc. Spinosi LWS, Proc. Transversi Th1-6 und C4-7 
  • A: Proc. Transversi c2-5 und BWS, 2.-12. Rippe, Proc. Mastoideus 
  • F: Ext, latflex 

Spinotransversales System 

m. Splenius cervicis 

  • U: Proc. Spinosi Th3-6 
  • A: Proc. Transversi C1-2 
  • F: HWS ext, Drehung Kopf gleiche Seite 

m. Splenius capitis 

  • U: Proc. Spinosi c4-Th3 
  • A: Proc. Mastoideus 
  • F: Ext HWS, Drehung Kopf gleiche Seite 

m. Intertransverarii 

  • U und A: zwischen benachbarten Proc. Costales(LWS) / transversii (HWS) 
  • F: Extension / Latflex/ Stabi HWS und LWS

m. Levatores costarum brevi und longi 

  • U und A: Procc. Transversi C7- Th11 zum Angulus costae der nächst tieferen Rippe (brevi) bzw. Der übernächsten (longi) 
  • F: Ext/ Latflex BWS, Rot zur Gegenseite 

Medialer Trakt 

mm. Rotatores brevis und longi 

  • U und A: breves verlaufen vom Proc. Transversus des caudalen Wirbels zum Proc. Spinosum des nächsten cranialen, longi zum übernächsten 
  • F: Ext BWS, Rotation zur Gegenseite, Segmentale Stabi 

mm. Multifidii 

  • U und A: zwischen Proc. Transversum und Proc. Spinosum der gesamten WS (Überspringen 2-4 Wirbel) 
  • F: Extension, Rotation zur Gegenseite, segmentale Stabi

mm. Interspinales cervicis/ lumborum 

  • U und A: zwischen Dornfortsätzen der HWS/ LWS 
  • F: Extension HWS/ LWS 

 

Autochtone Rückenmuskulatur T2

M. Spinalis 

  • U: Seitenflächen der Proc. Spinosi Th10-L3 
  • A: Seitenflächen Proc. Spinosi C2-4 / Th2-8 
  • F: Ext, Lat Flex HWS und BWS

m. Semispinalis

  • U: Procc. Transversi C3- Th12 
  • A: Procc. Spinosi Th4, HWS, Os occipitale 
  • F: Stabi Kopfgelenke, Ext, Latflex, rot HWS und BWS

Rumpf ventral

Bauchwand 
m. Obliquus externes abdominis 

  • U: Außen 5.-12. Rippe 
  • A: Crista Iliaca, Rektusscheide, Linea Alba 
  • F: Flex, Bauchpresse, Beckenaufrichtung, rot zur Gegenseite, Latflex, Expiration
  • I: Nn. Intercostales, n. Iliohypogastricus 

m. Obliquus internus abdominis 

  • U: Crista Iliaca, Lig. Inguinale, Fascia Thoracolumbalis 
  • A: 10.-12. Rippe, Rektusscheide, Linea Alba 
  • F: s. Externus , rot, latflex zur gleichen Seite
  • I: S. Externus, n. Ilioinguinalis 

m. Transversus abdominis 

  • U: 7.-12. Rippenknorpel, Lig. Inguinale, Crista Iliaca, Fascia thoracolumbalis 
  • A: Rektusscheide, Linea Alba 
  • F: Expiration, Bauchpresse, Rot gleiche Seite 
  • I: Nn. Intercostales, n. Iliohypogastricus, n. Ilioinguinalis 

m. Rectus abdominis 

  • U: Proc. Xyphoideus 
  • A: Symphyse 
  • F: Flex Rumpf, Expiration, Bauchpresse, Beckenaufrichtung
  • Nn. Intercostales

m. Quadratus lumborum 

  • U: Crista Iliaca 
  • A: 12. Rippe, Procc. Costalii 1-4 
  • F: Latflex, Expiration, Bauchpresse 
  • I: n. Subcostalis

Thorax 

Diaphragma 

  • U: Unterrand Rippenbogen, Proc. Xyphoideus, LWK 1-3 plus disci, Sehnenbögen quadratus lumborum und pec maj. 
  • A: Centrum tendineum 
  • F: Hauptatemmuskel 
  • I: n. Phrenicus, Plexus cervicalis C3-5

Hüft- und Oberschenkelmuskulatur

M. Iliopsoas 

  • U: BWK 12- LWK5, Fossa Iliaca 
  • A: Trochanter Minor 
  • F: HG Flex und Aro, LWS Aufrichtung aus Rückenlage
  • I: n. Femoralis 

m. Gluteus Maximus 

  • U: Os Sacrum, Os ilium 
  • A: Tractus iliotibialis 
  • F: Ext, Aro, Add, Abd 
  • I: n. Gluteus inferior 

m. Gluteus medius/ minimus 

  • Os ilium (superficial/ profund) 
  • Trochanter Major (lat/ med) 
  • Abd, Flex/ Iro, Ext /Aro 
  • I: n. Gluteus superior 

m. Tensor fasciae latae 

  • U: SIAS
  • A: Tractus 
  • F: Abd, Flex, Iro 
  • I: n. Gluteus superior 

M. Piriformis 

  • U: Fascies pelvina Os Sacrum 
  • A: Trochanter Major 
  • F: Aro 
  • I: Plexus sacralis 

Adduktoren setzen alle an ossis pubis und Symphyse an und ziehen zum femur, m. Gracilis setzt an Pes anspringst superficialis an, sie werden vom n. Obturatorius innerviert.

m. Satorius 

  • U: SIAS
  • A: Pes anspringst superficialis 
  • F: Flex, Abd, Aro (HG), KG: Flex, Iro 
  • I: n. Femoralis 

M. Bizeps femoris 

  • U: Tuber Ischiadicus, Lig, sacrotuberale, dorsaler femur 
  • A: Caput fibulare 
  • F: HG ext, Kg Flex und Aro 
  • I: n. Tibialis und n. Fibularis 

M. Semimembranosus 

  • U: Tuber Ischiadicum 
  • A: Pes anspringst profundus 
  • F: HG ext, kG Flex 
  • I: n. Tibialis 

m. Semitendinosus 

  • U: Tuber ischadicum 
  • A: Pes anserinous superficialis 
  • F: Ext, Flex KG 
  • I: n. Tibialis 

 

Unterschenkelmuskulatur

M. Tibialis anterior 

  • U: Fascies lateralis tibiae, Membrana interossea cruris 
  • A: Os cuneiformis 1, Basis Os metatarsalia 1 
  • F: DExt, Supination 
  • I: n. Fibularis profundus 

m. Extensor digitorum longus 

  • U: Condylus lat. Tibiae, caput fibulae, Membrana interossea cruris 
  • A: Dorsalaponeurose, distale Phalangen 2-5 
  • F: DExt, Pronation, Zehen extension
  • I: n. Fibularis profundus 

m. Extensor hallucis longus 

  • U: Mitte Fibula, Membrana interossea cruris 
  • A: Großzehe 
  • F: DExt, ext großer Onkel 
  • I: n. Fibularis profundus 

M. Fibularis longus, brevis 

  • U: Caput fibulae, Fibula 
  • A: Plantar Os cuneiforme med., Basis Os metatarsale 1 
  • F: PFlex, Pronation , Spannung Quergewölbe 
  • I: n. Fibularis superficialis 

m. Fibularis tertius 

  • U: ventrale distale Fibula 
  • A: Basis Os metatarsalis 5 
  • F: DExt, Pronation
  • I: n. Fibularis profundus 

M. Trizeps surae 

  • U: Gastros: Epicondylen femur, Soleus: Fibula, Tibia 
  • A: Achillessehne, Tuber calcanei 
  • F: PFlex, Supi, KG flex
  • I: N. Tibialis 

m. Tibialis Posterior 

  • U: Membrana interossea cruris 
  • A: Os naviculare, ossa cuneiforma, Os metatarsalia 2-5 
  • F: PFlex, Supi, Spannung Längsgewölbe 
  • I: n. Tibialis 

m. Flexor digitorum longus 

  • U: Tibia 
  • A: Basen Endphalangen 2-5 
  • F: PFlex, Supi 
  • I: n. Tibialis 

m. Flexor hallucis longus 

  • U: Fibula, Membrana interossea 
  • A: Basis endphalanx Großzehe 
  • F: PFlex, Supi, Flex Großzehe
  • I: n. Tibialis

Lernen