Félagsfræði 103 partur 2

Þær Álfheiður Steinþórsdóttir og Guðfinna Eydal greindu viðbrögð við sálrænni kreppu (t.d. skilnaður, ástvinamissir, atvinnumissir) og skiptu þeim í fjögur stig. Hver eftirfarandi þátta er ekki einn þeirra sem þær til tiltaka? 

Veldu eitt:

a. Áfall (afneitun, órólegur eða lamaður)

b. Uppbyggingarstigið (styrkur og sjálfsþekking)

c. Viðbragðsstig (tilfinninga sveiflur, sorg, ótti, ásakanir, kvíði, grátur, svefnleysi,)

d. Aðgerða- og úrvinnslustig (Úrvinnsla, framtíð, aðlögun, mislangt, þroski)

e. Millibilsstig (Óregla, leti, aðgerðaleysi, þreyta, atferli, íhugun)  

Hvað er rangt?

Veldu eitt:

a. Foreldri sem ekki hefur forsjá fær ekki upplýsingar um barnið í skólakerfinu, heilbrigðiskerfinu eða bankakerfinu 

b. Þó fólk sé með sameiginlega forsjá getur barnið aðeins átt lögheimili hjá öðru hvoru foreldrinu

c. Séu foreldrar með sameiginlega forsjá fellur meðlag niður

d. Árið 2013 fengu dómarar heimild til að dæma sameiginleg forsjá

e. Foreldri sem er með forsjá getur flutt með barnið erlendis en þarf þó að láta Sýslumann vita með 6. vikna fyrirvara

Upp hafa komið sambandsslit. Kærastan var að hætta með mér en ég finn að tilfinningarnar gagnvart því eru að fjarlægjast. Ég er byrjaður að aðlagast nýju lífi og nýjum aðstæðum. Ég er byrjaður að hugsa um framtíðina og finn að ég er að þroskast sem einstaklingur. Þetta stig sálrænnar kreppu kallast...

Veldu eitt:

a. Áfall 

b. Aðgerða- og úrvinnslustig 

c. Uppbyggingarstigið  

d. Millibilsstig  

e. Viðbragðsstig 

Árið 1992 voru samþykkt lög á Alþingi um sameiginlega forsjá áður en lögin gengu í gegn fengu mæður forsjá í....

Veldu eitt:

a. 66% tilvika

b. 88% tilvika 

c. 77% tilvika

d. 99% tilvika

Hvað er rangt um óvígða sambúð?

Veldu eitt:

a. Við lok óvígðrar sambúðar þurfa foreldrar að semja um forræði og ganga frá meðlagsgreiðslum

b. Fólk í óvígðri sambúð hefur sömu réttindi og hjón 

c. Árið 2005 voru 25.000 einstaklingar skráðir í óvígða sambúð eða 9% landsmanna 15 ára og eldri

d. Margir líta á óvígða sambúð sem reynslutímabil þar sem hugmyndin er að gifta sig seinna meir

Hvað er Jus primae noctis?

Veldu eitt:

a. Réttindi lénsherra á Spáni til að eiga fleiri en eina konu

b. Réttindi aðalsmanna á miðöldum í Bretlandi sem fóllust í að þeir mættu pynta hvern þann sem réðust gegn bresku krúnunni

c. Réttindi aðalsmanna á miðöldum í Frakklandi og Spáni sem fólust í því að sænga með brúðinni fyrstu nótina eftir brúðkaupið 

d. Réttur bænda til að verja sig gegn ásókn lénsherra á miðöldum í Evrópu

Hvaða fullyrðing á ekki við um einstakling sem hefur náð 18 ára aldri?

Veldu eitt:

a. Hefur kosningarétt

b. Má kaupa tóbak

c. Ræður hvernig hann ráðstafar eignum

d. Ræður hvar hann býr

e. Má ganga í hjónaband

f. Má kaupa skotvopn 

Hvað af eftirfarandi atriðum er rangt og á ekki við um hjónabönd?

Veldu eitt:

a. Í hjónaböndum er vinna utan heimilisins metin meira en heimilisstörf samkvæmt lögum 

b. Í hjónaböndum er gagnkvæm framfærsluskylda á milli maka

c. Við lok hjónabanda eru reglur um helmingaskipti eigna og skulda

d. Í hjúskaparlögum er lögð áhersla á efnahagslegt sjálfsstæði einstaklinganna (þarft ekki að borga lán sem maki er í persónulegum ábyrgðum fyrir)

e. Í hjónaböndum er erfðaréttur eftir andlát maka

Hvað af neðangreindu eru mjög villandi upplýsingar varðandi giftingar og lögskilnaði?

Veldu eitt:

a. Meðalfjöldi skilnaða á ári frá 2006 til 2010 var 546 

b. Fjöldi lögskilnaða á 1000 íbúa hefur farið úr 0,8 (1955) upp í 1,9 (2005) og  hefur því vaxið um 137,5% 

c. Meðalfjöldi hjónavígslna á ári frá 2006 til 2010 var 1676 

d. Skilnaðartíðni frá 2006-2010 er u.þ.b. 33,2%

e. Fjöldi lögskilnaða hefur vaxið um 381% frá 1951 (114) til 2006 (548)  

Hvaða atriði á ekki við um sambönd eða hjónabönd?

Veldu eitt:

a. Í gamlatestamentinu kemur fram að mönnum bara skylda til að kvænast ekkju bróður síns

b. Meðal sumra trúarhópa er það illa séð að eiga maka annarrar trúar

c. Kleópatra var afsprengi ættar þar sem systkinahjónabönd tíðkuðust.

d. Í sumum konungsfjölskyldum giftust menn systrum sínum (samfeðra)

e. Hjónabönd eru nútímafyrirbæri og tíðkuðust ekki á Íslandi fyrr en eftir árið 1920 

Hvað er rangt um samkynhneigða?

Veldu eitt:

a. Rannsóknir sýna að tilfinningar samkynhneigðra eru nokkuð frábrugðnar tilfinningum gagnkynhneigðra 

b. Mannréttindabarátta samkynhneigðra hófst um 1980 en fyrir þann tíma voru þeir nánast ósýnilegir í samfélaginu

c. Afnám einokunar á ljósvakamiðlum opnaði umræðuna

d. Fordómar geta orðið til þess að hommar og lesspíur leyni kynhneigð sinni

e. 78 samtökin komu umræðunni um samkynhneigð af stað

Nokkrir þættir hafa sérstaklega verið nefndir til að varpa ljósi á hækkandi skilnaðartíðni. Hver af eftirfarandi þáttum er ekki einn þeirra?

Veldu eitt:

a. Breytt viðmið (viðurkennt að fólk skilji og veikara félagslegt taumhald)

b. Fjárhagslegt sjálfstæði (konur ekki jafn háðar maka)

c. Breytt löggjöf (löglegt að skilja hér en ekki á Írlandi)

d. Fleiri og flóknari hlutverk hlutverk (fjölskyldan hefur fleiri hlutverk en áður sem veldur álagi) 

e. Væntingar (fólk fær ímynd úr fjölmiðlum og gerir óraunhæfar væntingar)

f. Sjálfselska (fólk gerir frekar kröfur til annarra en að líta inna á við)

Hvaða forsendur þurfa að vera til staðar svo að fólk geti fengið lögskilnað strax? (eitt rangt)

Veldu eitt:

a. Þau þurfa að hafa búið aðskilin í a.m.k. fjögur ár

b. Annað hjóna hefur reynt að misþyrma eða myrða hitt eða börn þeirra 

c. Vegna tvíkvænis

d. Hjúskaparbrot (t.d. framhjáhald)

Í hvaða heimsálfu er samkynhneigð oftast túlkað sem afbrot?

Veldu eitt:

a. Evrópu

b. S-Ameríku

c. Ástralíu

d. Antratíku

e. Afríku 

Hve stórt hlutfall Íslendinga voru skráðir einhleypir í þjóðskrá árið 2014?

Veldu eitt:

a. 58,5% 

b. 73,5%

c. 26,5%

d. 42,5%

Upp hafa komið sambandsslit. Kærastan var að hætta með mér en það hefur mjög takmörkuð áhrif á mig og þá jákvæð ef eitthvað er. Mér finnst ég vera sterkari einstaklingur og ætla að nýta mér þessa reynslu í framtíðinni. Ég get nýtt mér hana þannig að ég ætla ekki að gera sömu mistökin aftur og ég get það vegna þess að núna hef ég betri sjálfsþekkingu. Þetta stig sálrænnar kreppu kallast...

Veldu eitt:

a. Millibilsstig  

b. Uppbyggingarstigið  

c. Viðbragðsstig 

d. Aðgerða- og úrvinnslustig 

e. Áfall 

Víða er mönnum algjörlega bannað að velja sér maka innan ættarinnar af hræðslu við blóðskömm. Þannig var árið 1275 gefin út skrá á Íslandi sem innihélt sautján konur sem ekki mátti sænga hjá og var byggð á Rómarlögum. Árið 1940 voru mægðir teknar úr skilgreiningunni. Hvert af eftirfarandi er ekki dæmi um refsingu sem var við brotum á löggjöfinni (fyrir 1940)?

Veldu eitt:

a. Friðleysi (útlegð úr landi)

b. Skriftir (fasta í 40 daga og lesa faðirvorið sjö sinnum á dag í fjórtán ár)

c. Eignamissir (gefa eignir til konungs)

d. Líkamsmeiðingar (húðstrýktur af böðli konungs) 

Árið 1996 voru sett lög um staðfesta samvist samkynhneigðra sem síðan voru felld úr gildi af Alþingi árið 2010. Hver var tilgangur þess að fella lögin úr gildi?

Veldu eitt:

a. Að eyða þeim muni sem var á löggjöf um staðfesta samvist og giftingu 

b. Að koma í veg fyrir að samkynhneigðir gætu gift sig

c. Að koma í veg fyrir að löggjöfin um stafesta samvist væri misnotuð af þeim sem væru gagnkynhneigðir og vildu nýta sér möguleika stafestrar samvistar

d. Að draga úr fordómum í garð stafestrar samvistar

Upp hafa komið sambandsslit. Kærastan var að hætta með mér og ég er ekki tilbúinn til að viðurkenna þessa staðreynd fyrir sjálfum mér. Ég var alveg dofinn fram eftir degi og gat nánast ekkert sagt eða gert. Núna líður mér eins og ég sé órólegur að innan en er ekki alveg að viðurkenna það. Þetta stig sálrænnar kreppu kallst...

Veldu eitt:

a. Aðgerða- og úrvinnslustig 

b. Áfall  

c. Viðbragðsstig 

d. Uppbyggingarstigið 

e. Millibilsstig  

Árið 1992 voru sett lög um að foreldrar gætu farið með sameiginlega forsjá við skilnað eða sambúðarslit. Hvað er rangt varðandi neðangreinda tölfræði um sameiginlega forsjá?

Veldu eitt:

a. Árið 2011 voru um 90% þeirra sem höfðu verið í hjónabandi eða sambúð með sameiginlega forsjá 

b. Frá 2001-2005 voru 87% foreldra sem sem komu úr óvígðri sambúð með sameiginlega forsjá 

c. Frá 1991-1995 voru 14,1% foreldra sem höfðu verið í hjónabandi með sameiginlega forsjá

d. Frá 1991-1995 voru 21,7% foreldra sem komu úr óvígðri sambúð með sameiginlega forsjá

e. Frá 2001-2005 voru 60% foreldra sem höfðu verið í hjónabandi með sameiginlega forsjá

Samkynhneigð sem synd...

Veldu eitt:

a. Lögin notuð til að refsa mönnum

b. Reynt að lækna með lyfjum

c. Djöfullinn hefur tekið sér bólfestu í einstaklingnum

d. Mönnum er hent í fangelsi 

Hvaða fullyrðing á ekki við um einstakling sem hefur náð 16 ára aldri?

Veldu eitt:

a. Ber ábyrgð á peningaskuldum sínum

b. Getur hafið ökunám (æfingaakstur)

c. Getur átt rétt á atvinnuleysisbótum

d. Er ekki skyldugur til að sækja skóla hafi hann lokið 10.bekk

e. Getur leitað til læknis án samþykkis eða vitundar foreldra 

Ásta Tryggvadóttir gerði rannsókn á konum á Heilbrigðisstofnun Ísafjarðarbæjar árið 2002. Hverjar voru niðurstöður Ástu?

Veldu eitt:

a. Giftar konur voru ólíklegri til að taka þátt í íþróttum en ógiftar

b. Giftar konur voru ólíklegri til að þjást af vanlíðan en ógiftar konur

c. Giftar konur voru líklegri til að sýna andfélagslega hegðun en ógiftar konur 

d. Giftar konur voru líklegri til að vera meðvirkar en ógiftar konur

e. Giftar konur voru líklegri til að þjást af fæðingaþunglyndi en ógiftar

Hvaða ár voru fyrstu baráttusamtök samkynhneigðra stofnuð á Íslandi?

Veldu eitt:

a. 1988

b. 2008

c. 1968

d. 1978 

e. 1998

Hvað er rangt?

Veldu eitt:

a. Ef par er skráð í sambúð eða gift er forsjá sameiginleg

b. Ef foreldrar eru ekki skráðir í sambúð fær móðirin forsjá

c. Náist ekki samkomulag milli foreldra vegna forsjár hjá Sýslumanni gefur hann út sáttavottorð sem gildir til 6. mánaða

d. Ef forsjáraðili hafnar beiðni þess forsjárlausa boðar Sýslumaður til sáttameðferðar 

e. Ef foreldrar eru með sameiginlega forsjá er barnið aðra hverja viku hjá hvoru foreldri

Atferlismeðferðir, dulvitund eða lyf notuð til að lækna samkynhneigð vísar til samkynhneigðar sem...

Veldu eitt:

a. Afbrots

b. Lífsstíls

c. Sjúkdóms 

d. Synd

Hvað er rangt um fjármál hjóna? (Eitt rangt)

Veldu eitt:

a. Hjón bera bæði framfærsluskyldu gagnvart uppeldi barna og heimilisútgjalda

b. Ef annar aðili hjónabandsins stofnar til persónulegs láns t.d. vegna bílakaupa eru báðir aðilarnir ábyrgir fyrir því að borga lánið 

c. Heimilisstörf eru metin til jafns við fulla vinnu utan heimilisins

d. Ef aðeins annar aðilinn er með tekjur en hann skuldbundinn til að standa undir nauðsynlegustu þörfum hins aðilans

e. Ef annar aðilinn vill tryggja að hann eigi ákveðna séreign sjálfur (t.d. bíl) þarf að gera um það kaupmála

Hvaða ár fengu samkynhneigðir rétt til þess að ættleiða börn?

Veldu eitt:

a. 1978

b. 2000 

c. 2006

d. 1999

e. 1986

Hve mikið hærri var skilnaðartíðni árið 2011 miðað við árið 1951?

Veldu eitt:

a. 400%

b. 800%

c. 100%

d. 150%

e. 250% 

Hvaða ártal er ekki eitt þeirra sem skipti máli í mannréttindabaráttu samkynhneigðra?

Veldu eitt:

a. 1978

b. 2007 

c. 2010

d. 1999 

e. 1986

f. 1996

Hvaða staðhæfing um skilnaði er röng?

Veldu eitt:

a. Við hefðbundin skilnað skilur fólk upphaflega að borði og sæng sem er eins árs reynslutímabil sem sýslumaður veitir

b. Við skilnað að borði og sæng er fólk enn gift en sameiginleg ábyrgð á útgjöldum fjölskyldunnar fellur niður

c. Ef fólk flytur saman meðan á skilnaði af borði og sæng stendur þarf að fara á fund sýslumanns og skrifa undir hjúskaparvottorð og þá fellur skilnaður af borði og sæng niður

d. Við lögskilnað er hjónabandinu endanlega lokið 

Hvað er hjúskapareign?

Veldu eitt:

a. Eign sem annar aðili fer með umráð yfir 

b. Eign sem báðir aðilar eiga saman áður en skuldir eru dregnar frá

c. Eign sem annar aðili hjónabandsins á sem séreign þar sem búið er að gera samning á milli aðila

d. Eign sem báðir aðilar eiga saman að frádregnum skuldum 

e. Eign sem annar aðili getur gert að sinn séreign hvenær sem er

Hverjar voru niðurstöður rannsókna Laing (1970) á fjölskyldum?

Veldu eitt:

a. Að geðklofi erfðist frekar frá móður til dóttur en móður til sonar

b. Að geðklofi væri sjúkdómur sem erfðist á milli manna 

c. Að geðklofi væri í raun bara ímyndun sem sett hefði verið fram af heilbrigðiskerfinu til að þenja það út

d. Að geðklofi væri oft afurð erfiðra fjölskylduaðstæðna

e. Að geðklofi væri mun algangari á meðal karla en kvenna

Eftir að lög um sameiginlega forsjá voru samþykkt á Alþingi árið 1991...(eitt rangt)

Veldu eitt:

a. Velja í 66% tilvika foreldrar sameiginlega forsjá

b. Fá feður forsjá í 2% tilvika

c. Fær barnið að hafa úrslitaáhrif á hvor aðilinn fer með forsjá hafi það náð 6 ára aldri 

d. Fá mæður forsjá í 32% tilvika

v

Kirkjuleg hjónavígsla í nútíma vestrænum samfélögum gengur út á (eitt rangt)

Veldu eitt:

a. Að vera trúr og traustur hinum aðilanum

b. Að mynda bandalag milli tveggja fjölskyldna 

c. Að sýna einhverjum öðrum virðingu

d. Að elska makann

Hvað er rangt um óvígða sambúð?

Veldu eitt:

a. Fólk þarf að sanna eignarhluta sinn fyrir dómi

b. Dómstólar viðurkenna ekki tilvist helmingaskiptareglunnar

c. Fólk hefur ótakmarkaðan rétt yfir eignum sem það kom með í sambúðina

d. Gagnkvæm framfærsluskylda 

e. Enginn erfðaréttur

Hvað er rangt varðandi foreldrahlutverkið og umgengni?

Veldu eitt:

a. Skýring sem kann að vera á því að feður sem ekki hafa forsjá tapi tengslum við börnin kann að vera að þeir telji sig hafa tapað þeim og skilgreini þau ekki lengur sem sín nema að vissu marki

b. Um helmingur mæðra (51,2%) sem höfðu forsjá gátu hugsað sér að hafa sameiginlega forsjá  

c. Neikvæðar tilfinningar á milli foreldra geta dregið úr samskiptum feðra við börnin og margir gefast upp þannig að úrræðaleysi og einmannaleiki leiðir til þess að þeir draga sig í hlé 

d. Fjölmargar rannsóknir sýna að börn fara oft verst út úr hjónaskilnuðum og þarfnast mörg hjálpar til að komast yfir áfallið

e. Foreldrar (oftast feður) sem ekki hafa forsjá yfir börnum sínum kvarta undan takmörkuðum samskiptum við börn sín eftir skilnað

Hvaða ár gátu samkynhneigðir gengið í heilagt hjónaband?

Veldu eitt:

a. 2006

b. 2008

c. 2010

d. 2000 

e. 2004

Hvað er rangt um giftingar og lögskilnaði?

Veldu eitt:

a. Meðalfjöldi skilnaða á ári frá 1951 til 1955 var 114  

b. Fjöldi lögskilnaða hefur dregist töluvert saman á síðustu 60 árin

c. Meðalfjöldi hjónavígslna á ári frá 1951 til 1955 var 1.253 

d. Skilnaðartíðni frá 1951 til 1955 var 9,1% 

Afbrot eins og heimilisofbeldi eru..

Veldu eitt:

a. ..oft dulin afbrot 

b. ...oft þolanda að kenna

c. ...oftast tilkynnt til lögreglu

d. ...allstaðar og undir öllum kringumstæðum fordæmd

e. ...réttlætanlegt ef þolandi hefur sagt eitthvað rangt