Rumantsch Grischun per Rumantschs
-
- 1 / 63
-
Cartes-fiches
la scripziun da ch avon tg
ch vegn scrit: ....
-avant a, o
-all'entschatta dil plaid
Exempels:
cha-: chantun, chatscha, chaminar, char, chasa, chaussa, chanzun, chala
cho-: chombra, chomma, chonna
era: interchantunal, surchargiar etc. (plaids cumponi)
la furmaziun dal plural
il chau
l'egl
la furmaziun dal plural
ils chaus
ils egls
la furmaziun dal plural
la bucca
l'ureglia
las buccas
las ureglias
la furmaziun dal plural: Pleds sin -z, -x
il mustaz
l'erox
ils mustazs
ils eroxs
la furmaziun dal plural: pleds sin -s
il nas -
il cas -
ils nas
ils cas
la furmaziun dal plural: pleds sin -é
il té
il café
ils tés
ils cafés
Numna ina furmaziun dal plural irregular!
l'um
ils umens
Finizuin dil verb regular -AR:
jau -
ti -as
el/ella -a
nus -ain
vus/Vus -ais
els/ellas -an
finiziun dal verb regular -AIR
jau -
ti -as
el/ella -a
nus -ain
vus/Vus -ais
els/ellas -an
Finiziun dil verb -ER!
jau -
ti -as
el/ella -a
nus -ain
vus/Vus -ais
els/ellas -an
Finiziun dil verb -IR!
jau -
ti -as
el/ella -a
nus -in
vus/Vus -is
els/ellas -an
In bun dumber da verbs - surtut numerus verbs novs (neologissems) e verbs internaziunals - da la 1. (-ar) e 4. (-ir) conjugaziun han in infix -esch- en tut las persunas dal singular ed en la 3. dal plural.
Numna exempels!
p.ex. gratular jau gratulesch ti gratuleschas el/ella gratulescha nus gratulain vus/Vus gratulais els ellas gratuleschan cf. era abunar - abunescha, blamar - blamescha, communitgar - communitgescha, moderar - moderescha, sensibilisar - sensibilisescha, terrorisar - terrorisescha, variar - variescha etc. En rg han era ils verbs da la 4. conjugaziun l’infix -esch-, damai: applaudir - applaudescha, definir - definescha, impedir - impedescha, invertir - invertescha, spedir - spedescha etc.
Tar tscherts verbs è pussaivla tant la furma cun l’infix sco quella senza -esch-.
Numna exempels!c
p.ex. abitar - abita/abitescha dictar - dicta/dictescha occupar - occupa/occupescha protestar - protesta/protestescha